Tóm tắt về phụ cấp làm việc ngoài giờ (OB) trong ngành Nhà hàng

Dưới đây là các quy định về thời gian và mức tiền phụ cấp (OB-tillägg) áp dụng cho ngành nhà hàng và quán cà phê tại Thụy Điển (theo thỏa thuận của công đoàn HRF), đặc biệt quan trọng đối với những người có giấy phép lao động (arbetstillstånd).

Phụ cấp OB trong ngành nhà hàng: Thời gian và mức chi trả
Trong ngành nhà hàng, tiền OB thường được tính theo một số tiền cố định cho mỗi giờ làm việc cộng thêm vào lương cơ bản (thay vì tính theo phần trăm như trong tiệm Nails).

• Ngày thường sau 20:00: Bạn nhận được một khoản phụ cấp cố định cho mỗi giờ (khoảng 25–28 kr/giờ tùy theo thỏa thuận hiện hành).
• Thứ Bảy sau 16:00: Mức phụ cấp cố định mỗi giờ tương đương như các buổi tối ngày thường.
• Chủ Nhật và các ngày Lễ: Mức phụ cấp cố định mỗi giờ áp dụng cho toàn bộ thời gian làm việc trong ngày (tính từ 06:00 sáng).
• Làm việc ban đêm (sau 24:00): Trong một số trường hợp làm việc muộn vào ban đêm, mức phụ cấp OB có thể cao hơn một chút.

Theo Luật Thời gian làm việc (Arbetstidslagen – mức tối thiểu nếu không có thỏa thuận tập thể)
Giờ làm việc bình thường thường là tối đa 40 giờ/tuần.
Bạn có thể làm thêm giờ, nhưng có giới hạn:
• Tối đa 48 giờ làm thêm trong 4 tuần.
• Tối đa 50 giờ làm thêm trong một tháng.
• Tổng cộng không quá 200 giờ làm thêm trong một năm.
Tổng giờ làm việc (giờ bình thường + làm thêm) không được vượt 48 giờ/tuần trung bình trong 4 tháng.
📌
Nếu có thỏa thuận tập thể (khi tham gia facket)
Nhiều thỏa thuận tập thể quy định 150 giờ làm thêm/năm.
Một số thỏa thuận cho phép làm thêm lên tới khoảng 150 giờ nữa nếu facket đồng ý và có lý do đặc biệt.
Các giới hạn tháng và 4 tuần (50 giờ/tháng, 48 giờ/4 tuần) vẫn thường áp dụng.
✅ Tóm lại:
Không có thỏa thuận tập thể: tối đa ~200 giờ làm thêm/năm theo luật.
Có thỏa thuận/facket: thường là 150 giờ/năm, đôi khi nhiều hơn nếu được facket và công ty đồng ý.

Những ai có một trong các giấy chứng nhận sau thì không phải thi:

• Điểm đậu môn Samhällskunskap ở năm cuối cấp 2 (Grundskolan lớp 9).
• Điểm đậu môn Samhällskunskap ở Gymnasiet.
• Một số khóa học Komvux hoặc Folkhögskola tương đương.

Lịch sử hiện đại và mối quan hệ với thế giới của Thụy Điển là một hành trình chuyển mình mạnh mẽ từ một quốc gia nông nghiệp nghèo nàn thành một xã hội phúc lợi công nghệ cao, gắn liền với sự hội nhập quốc tế sâu rộng.

Dưới đây là các phương diện chi tiết về lịch sử và vị thế thế giới của Thụy Điển:

1. Quá trình hiện đại hóa và con đường đến Dân chủ

• Từ nông nghiệp sang công nghiệp: Cách đây 200 năm, Thụy Điển là một nước nông nghiệp nghèo với phần lớn dân số sống ở nông thôn. Do nghèo đói và thiếu việc làm, hơn một triệu người Thụy Điển đã di cư sang Hoa Kỳ từ năm 1850 đến 1920. Quá trình công nghiệp hóa bắt đầu từ giữa thế kỷ 19 với các nhà máy gỗ và thép, dẫn đến sự dịch chuyển dân cư lớn ra thành thị.
• Cải cách chính trị: Năm 1809, một Hiến pháp mới được thông qua nhằm hạn chế quyền lực của Nhà vua. Các phong trào dân gian (folkrörelser) như phong trào công nhân, phong trào phụ nữ và các giáo hội tự do đã đóng vai trò quyết định trong việc đòi quyền bầu cử và ngày làm việc 8 giờ.
• Cột mốc 1921: Đây là năm đánh dấu Thụy Điển chính thức trở thành một quốc gia dân chủ với cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên mà cả nam giới và phụ nữ đều có quyền bỏ phiếu.

2. Thụy Điển trong hai cuộc Thế chiến

• Chính sách trung lập: Thụy Điển tuyên bố trung lập trong cả Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918) và Chiến tranh thế giới thứ hai (1939–1945).
• Hỗ trợ nhân đạo: Trong Thế chiến II, mặc dù ban đầu có những nhượng bộ khó khăn đối với Đức Quốc xã, nhưng về sau Thụy Điển đã thực hiện các nỗ lực cứu trợ người Do Thái thông qua các nhà ngoại giao như Raoul Wallenberg và chiến dịch “Xe buýt trắng” của Hội Chữ thập đỏ.

3. “Những năm kỷ lục” và Xây dựng “Nhà của nhân dân” (Folkhem)

• Tăng trưởng kinh tế: Từ 1945 đến 1976 được gọi là “những năm kỷ lục” với sự phát triển kinh tế vượt bậc, tỉ lệ thất nghiệp thấp và mức sống của người dân tăng nhanh.
• Mô hình phúc lợi: Ý tưởng về “Folkhemmet” (Nhà của nhân dân) được hình thành nhằm tạo ra một xã hội an toàn và công bằng cho tất cả mọi người, đặt nền móng cho hệ thống an sinh xã hội hiện đại như trợ cấp trẻ em, bảo hiểm y tế và lương hưu.
• Sự dịch chuyển từ utvandring sang invandring: Thụy Điển từ một quốc gia có nhiều người di cư đi đã trở thành quốc gia tiếp nhận người nhập cư từ Phần Lan, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ để phục vụ nhu cầu lao động.

4. Hội nhập Toàn cầu và Cuộc cách mạng Kỹ thuật số

• Xã hội thông tin: Từ giữa thập niên 1970, Thụy Điển chuyển dịch từ xã hội công nghiệp sang xã hội tri thức và thông tin, chú trọng vào giáo dục đại học và nghiên cứu.
• Số hóa: Từ thập niên 1990, cuộc cách mạng kỹ thuật số (internet, điện thoại thông minh, AI) đã thay đổi hoàn toàn cách người dân học tập, làm việc và giao tiếp.

5. Thụy Điển và Thế giới (Sverige och omvärlden)

• Hợp tác Bắc Âu: Thụy Điển duy trì mối quan hệ chặt chẽ với các nước láng giềng thông qua Hội đồng Bắc Âu.
• Liên minh Châu Âu (EU): Thụy Điển trở thành thành viên EU từ năm 1995, cho phép sự lưu thông tự do về con người, hàng hóa và dịch vụ trong khối.
• Liên Hợp Quốc (UN): Là thành viên từ năm 1946, Thụy Điển tích cực đóng góp vào việc giữ gìn hòa bình, an ninh và bảo vệ quyền con người toàn cầu.
• Hỗ trợ quốc tế: Thông qua cơ quan Sida, Thụy Điển hỗ trợ các nước khác giảm nghèo, thúc đẩy dân chủ và bình đẳng giới.

6. Chính sách An ninh và Bước ngoặt NATO

• Lịch sử hòa bình lâu dài: Thụy Điển là một trong số ít quốc gia trên thế giới duy trì được hòa bình liên tục từ đầu thế kỷ 19.
• Gia nhập NATO: Sau khi Nga tấn công Ukraine vào năm 2022, Thụy Điển đã từ bỏ chính sách không liên minh quân sự lâu đời để gia nhập Nato vào năm 2024 nhằm tăng cường khả năng phòng thủ quốc gia.
• Nghĩa vụ phòng thủ: Thụy Điển áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự chung cho cả nam và nữ từ 18 tuổi để bảo vệ lãnh thổ và sự độc lập của quốc gia.

Tóm lại, trong bối cảnh “Sverige i fokus”, lịch sử Thụy Điển là một minh chứng cho sự kiên trì trong cải cách xã hội và sự thích ứng linh hoạt với các biến động chính trị toàn cầu để bảo vệ nền dân chủ và sự thịnh vượng [7, 84; 11, 104].

 

QUYỀN CON NGƯỜI

quyền con người là một trụ cột cốt yếu của xã hội, được tích hợp sâu rộng vào Hiến pháp và luật pháp quốc gia để đảm bảo mọi cá nhân đều được đối xử công bằng và tự do.

Dưới đây là các khía cạnh chính về quyền con người được đề cập trong nguồn tài liệu:

1. Nền tảng Quốc tế và Hiến pháp

• Nguồn gốc từ Liên Hợp Quốc: Sau năm 1945, Thụy Điển cùng các quốc gia khác thành lập Liên Hợp Quốc để bảo vệ quyền lợi của mỗi con người, bao gồm quyền được giáo dục, y tế, và sống trong hòa bình. Thụy Điển tuân thủ Tuyên ngôn Quốc tế về Quyền con người năm 1948, khẳng định mọi người sinh ra đều tự do và bình đẳng về phẩm giá.
• Hiến pháp bảo vệ: Văn kiện Chính phủ (regeringsformen)—đạo luật quan trọng nhất của Thụy Điển—quy định rằng mọi quyền lực công phải được thực thi với sự tôn trọng đối với giá trị bình đẳng của mọi người và quyền tự do, phẩm giá của cá nhân.

2. Chống phân biệt đối xử (Diskriminering)

• Luật chống phân biệt đối xử: Thụy Điển có đạo luật nghiêm cấm việc đối xử tệ hơn với bất kỳ cá nhân nào dựa trên các yếu tố: giới tính, tuổi tác, nguồn gốc dân tộc, tôn giáo, xu hướng tính dục hoặc khuyết tật.
• Tội ác do thù ghét (Hatbrott): Bất kỳ hành vi phạm tội nào có động cơ thù ghét nhắm vào một nhóm cụ thể sẽ bị trừng trị nghiêm khắc hơn theo quy định của pháp luật.
• Tổng thanh tra Bình đẳng (DO): Đây là cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm giám sát việc thực thi luật chống phân biệt đối xử và thúc đẩy quyền bình đẳng cho tất cả mọi người.

3. Bình đẳng giới (Jämställdhet)

• Quyền lợi và nghĩa vụ ngang nhau: Mục tiêu của chính sách Thụy Điển là phụ nữ và nam giới phải có quyền lực ngang nhau trong việc định hình xã hội và cuộc sống cá nhân.
• Các biện pháp cụ thể: Nhà nước thúc đẩy sự cân bằng giới tính trong chính trị, thực thi luật trả lương ngang nhau cho công việc như nhau, và khuyến khích chia sẻ việc chăm sóc con cái thông qua hệ thống trợ cấp cha mẹ.
• Luật đồng thuận (Samtyckeslagen): Thụy Điển có luật quy định việc quan hệ tình dục phải dựa trên sự tự nguyện của cả hai bên, áp dụng ngay cả trong quan hệ hôn nhân.

4. Quyền trẻ em (Barns rättigheter)

• Luật hóa Công ước Quốc tế: Từ năm 2020, Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em (Barnkonventionen) chính thức trở thành luật tại Thụy Điển.
• Bảo vệ khỏi bạo lực: Thụy Điển là quốc gia đầu tiên trên thế giới (năm 1979) cấm mọi hình thức đánh đập hoặc bạo lực đối với trẻ em.
• Tiếng nói của trẻ em: Các cơ quan công quyền, tòa án và chính quyền địa phương có nghĩa vụ lắng nghe ý kiến của trẻ em trước khi đưa ra các quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến chúng, như trong các vụ việc tranh chấp quyền nuôi con hoặc quy hoạch đô thị.

5. Quyền của các nhóm thiểu số và cộng đồng Hbtqi+

• Thiểu số quốc gia: Thụy Điển công nhận 5 nhóm thiểu số (người Do Thái, người Roma, người Sami, người Phần Lan tại Thụy Điển và người Tornedalians) với quyền được bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa riêng.
• Người Sami: Được công nhận là dân tộc bản địa với các quyền đặc thù về đất đai, tài nguyên thiên nhiên và có Nghị viện riêng (Sametinget).
• Cộng đồng Hbtqi+: Quyền được sống với bất kỳ ai mình muốn được pháp luật bảo vệ. Thụy Điển đã hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới từ năm 2009 và cho phép các cặp đôi đồng giới nhận con nuôi từ năm 2003.

Tóm lại, trong bối cảnh “Sverige i fokus”, quyền con người không chỉ là những khẩu hiệu mà được cụ thể hóa bằng các đạo luật khắt khe, cơ chế giám sát minh bạch và sự ưu tiên bảo vệ những nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội.